Dziwaczne niderlandzkie słowa

W 80 blogów dookoła świata to projekt blogerów, którzy opisują to samo zagadnienie z perspektywy różnych krajów, języków i kultur. Obecny temat to najdziwniejsze, najśmieszniejsze lub najtrudniejsze do wymówienia słowa. Zabieram Was więc dziś w podróż ku wszelkim łamańcom językowym, żartom słownym i innym lingwistycznym cudakom z całego globu. A zaczynamy od Holandii oczywiście ;) 

Śmieszne słówka

Kiedy zaczynałam swoją przygodę z holenderskim niemal co drugi wyraz brzmiał śmiesznie. Z czasem oswoiłam się ze specyficznymi dźwiękami, ale do dziś mam dwa ulubione słówka:  de donderdag (czwartek)  i de komkommer (ogórek). Zyskały moją sympatię od pierwszego usłyszenia dzięki swojemu brzmieniu.  Niewątpliwym kuriozum jest dla Polaków również goeiemorgen, o którym pisałam tutaj.  Poza tym  istnieje jeszcze kilka ciekawych słówek, np.: de dupe. I nie ma to nic wspólnego z tą częścią ciała, gdzie plecy kończą swą szlachetną nazwę ;) De dupe znaczy tyle, co ofiara lub poszkodowany. 

Krótko czy długo? 

Holendrzy mają wiele bardzo krótkich wyrazów, jak np.: 

de la - szuflada

het ei - jajko 

de ui - cebula                    

Ale szczycą się również szalenie długimi złożeniami w stylu: 

 kindercarnavalsoptochtvoorbereidingswerkzaamhedencomitéleden

który oznacza: członkowie komitetu zajmującego się przygotowywaniem karnawałowej parady dla dzieci

Szczytem ekwilibristyki językowej jest natomiast najdłuższy niderlandzki wyraz: 

rioolwaterzuiveringsinstallatieconsumentenonderzoekershondenbrokkendieetwinkelgarderobejuffrouw 

co znaczy mniej więcej: szatniarka ze sklepu z dietetyczną karmą dla psów, którego właściciel zajmuje się badaniem klientów - posiadaczy instalacji do oczyszczania wody. Ufff.... ciężko to ująć w jednym zdaniu ;) (I nie pytajcie mnie, czy widziałam kiedykolwiek szatniarkę w sklepie dla psów ;) )  

Połamania języka! 
Obok najdłuższych wyrazów istnieją również łamańce językowe. Osobiście uważam, że nie są aż tak trudne jak nasz chrząszcz ze Szczebrzeszyna, ale zobaczcie sami i oceńcie:
                      

Kapper Knap, de knappe kapper, knipt en kapt heel knap, maar de knecht van kapper Knap, de knappe kapper, knipt en kapt nog knapper dan kapper Knap, de knappe kapper.

http://www.uebersetzung.at/twister/nl.htm

A oto wolne tłumaczenie:
Fryzjer Knap, przystojny fryzjer, obcina i czesze bardzo elegancko, ale czeladnik fryzjera Knapa, przystojnego fryzjera, obicna i czesze jeszcze bardziej elegancko niż fryzjer Knap, przystojny fryzjer. 

I jeszcze jeden łamaniec:
Vissende vissers die vissen naar vissen, maar vissende vissers die vangen vaak bot. De vis waar de vissende vissers naar vissen vindt vissende vissers vervelend en rot.

http://www.uebersetzung.at/twister/nl.htm

Łowiący rybacy (chcą) łowić ryby, ale łowiący rybacy często znajdują kość. Ryba, na którą polują łowiący rybacy uważa łowiących rybaków za nudnych i złych.

Spróbuj sam!

Rabarberbarbarabarbarbarenbaardenbarbier to kolejny dziwoląg językowy. Komu z Was udało się go chociaż przeczytać? ;) Tym razem jednak nie podam jego znaczenia, lecz zapraszam do samodzielnej  próby przetłumaczenia. Pomocą niech będzie ta oto historyjka:

Er was eens een meisje, dat heette Barbara. Barbara had een groentenwinkel en verkocht rabarber (rabarbar). Daarom noemden alle mensen dat meisje: Rabarberbarbara. Later begon Barbara een cafe met een bar (bar). Op het raam stond:Rabarberbarbarabar. Daar kwamen wilde mannen op bezoek, echte barbaren (barbarzyńcy, obcy): de Rabarberbarbarabarbarbaren. O, wat hadden die mannen lange baarden (brody)! Die baarden noemden ze: Rabarberbarbarabarbarbarenbaarden. En de barbier (fryzjer) die die lange baarden moest knippen was de Rabarberbarbarabarbarbarenbaardenbarbier! 

http://www.uebersetzung.at/twister/nl.htm

Kto wie już co znaczy Rabarberbarbarabarbarbarenbaardenbarbier, niech pisze w komentarzach :) 

Bardziej zainteresowanym dziwnymi słówkami niderlandzkimi polecam stronę: http://www.taalkabaal.nl/  gdzie można znaleźć przeróżne łamańce językowe, skróty, powiedzonka jak również przezwiska i zwroty niecenzuralne.

Natomiast wszystkich Czytelników zapraszam w dalszą podróż W 80 blogów dookoła świata: 

English-Nook

http://english-nook.blogspot.com/2014/05/5-ciekawych-sowek-w-jezyku-angielskim.html

Hiszpański na luzie

http://hiszpanskinaluzie.blogspot.com/2014/05/5-trudnych-do-wymowienia-sowek.html

Szwecjoblog

http://szwecjoblog.blogspot.com/2014/05/5-trudnych-do-wymowienia-sow.html

Wietnam.info

http://www.wietnam.info/2014/05/5-jezykowych-pomylek.html

Learn English Śpiewająco

http://english-spiewajaco.blogspot.com/2014/05/5-funny-english-words.html

Język holenderski - pół żartem, pół serio

http://jezykholenderski.blogspot.com/2014/05/dziwaczne-niderlandzkie-sowa.html

Uzależnienie od Francuszczyzny

http://aulnay-aulnay.blogspot.com/2014/05/jak-wymowic-brzydkie-sowka-w-80-blogow.html

Daga tłumaczy

http://www.dagatlumaczy.pl/pl/jezyk-rosyjski/163-5-trudnych-slowek-w-jezyku-rosyjskim

Francais-mon-amour

http://francais-mon-amour.blogspot.com/2014/05/5-ciekawych-francuskich-sow-w-80-blogow.html

Studia-parla-ama

http://studia-parla-ama.blog.pl/2014/05/25/w-80-blogow-dookola-swiata-5-najtrudniejszych-slow/

Niemiecka Sofa

http://niemieckasofa.pl/2014/05/10-smiesznych-slow-niemiecku/

Blog o języku niemieckim

http://languageflirt-de.blogspot.com/2014/05/w-80-blogow-dookoa-swiata-5.html

PS. Jeśli sam jesteś blogerem i piszesz o kulturze, językach lub pokrewnych tematach, przyłącz się do naszej grupy na Facebooku: Blogi językowe i kulturowe: https://www.facebook.com/groups/175220379329663/

Maken czy doen?

Kiedy powiemy maken a kiedy doen po niderlandzku? Używając języka na co dzień wiele wyrażeń utrwala się w głowie bez wysiłku, np.: 

zich zorgen maken over - martwić się o

awfas doen - zmywać naczynia

Jednak kiedy próbujemy przetłumaczyć jakieś polskie zdanie na holenderski, zaczynamy się zastanawiać, który czasownik byłby lepszy. W ogóle można powiedzieć, iż  maken odnosi się do czynności bardziej konkretnych, szczegółowych, twórczych, doen zaś oznacza ogólne działanie.

W szczególe zaś jest kilka reguł rozróżniających te dwa słowa:

Maken

- oznacza tworzyć coś od początku, kreować. Np.: Zussen maken vaak ruzie.

- znaczy przenosić kogoś lub coś w inny stan, czynić kogoś (np.: szczęsliwym) Np.: Dat maakt me blij. 

- może znaczyć też tyle, co naprawiać. Np.: Mijn fiets is kapot. Kan je het maken? 

Doen

- znaczy powodować, sprawiać. Np.: Dat doet me pijn. 

- oznacza ogólnie  działać, być aktywnym, coś przeprowadzać. Np.: Wat doe je morgen? 

- znaczy zachowywać się. Np.: Doe niet zo gek! 

- może też oznaczać dodawać. Np.: Doe melk in mijn koffie, alstublieft. 

- znaczy robić, zwłaszcza w odpowiedziach, w których chcemy uniknąć powtarzania czasownika. Np.: Heb je al gestofzuigd? Nee, dat moet ik nog doen. 

Kto chce od razu poćwiczyć w praktyce, polecam stronkę: 

http://leerplatform.be/dokeos/courses/NEDERLANDS3/document/Helene/maken_doen_1.htm?cidReq=NEDERLANDS3

Powodzenia! 

Źródło: 

http://www.taalblad.be/zinsbouw/maken-of-doen-

PS. Już niebawem zaproszę Was w podróż dookoła świata :) Do przeczytania w kolejnym poście!

Niderlandzki internetowo

Jak się uczyć języka samemu? Oczywiście warto mieć kilka dobrych podręczników, jednak rynek księgarski, choć wciąż poszerza swoją ofertę w tym zakresie, nie pozostawia dużego wyboru. Dlatego  wielu sięga do zasobów internetu. Ja też pogrzebałam trochę w tych wirtualnych czeluściach i dziś proponuję Wam przegląd stron internetowych pomocnych w nauce języka niderlandzkiego. Każda z nich oferuje dostęp za darmo przynajmniej do części swojego serwisu. 

GRAMATYKA

http://www.dutchgrammar.com/pl/
Gramatyka niderlandzka po polsku. Może chwilami nieco uproszczona, ale jednak wytłumaczona w języku ojczystym. Była mi pomocna zwłaszcza w początkach nauki.

https://onzetaal.nl/
Tu najdziecie  wyjaśnienie wielu zagwostek językowych. Tym razem tylko po niderlandzku. Nie ma tam wyłożonej gramatyki krok po kroku, ale za to specjaliści omawiają wiele takich przypadków, o których milczą podręczniki i  udzielają wprost odpowiedzi np.: hun czy hen? Razem czy osobo?

http://www.taalblad.be/
Wyłożona gramatyka (po niderlandzku) i ćwiczenia online.

http://www.berktekst.nl/
Gramatyka - teoria i praktyka.

http://www.extraned.nl/
Gramatyka w teorii i ćwiczeniach.

http://www.taalkist.nl/leerlingen/?action=categorie&id=005
Ćwiczenia gramatyczne online. Po wypełnieniu luk komputer nam automatycznie sprawdza błędy.

http://www.jufmelis.nl
To portal głównie dla uczniów podstawówki, którzy mają problemy z holenderskim, ale i ja czasem sięgałam do proponowanych ćwiczeń.

http://www.abcvandenederlandsetaal.nl/

Teoria gramatyki. Dosyć szeroki zakres. Dokładnie omówiony. 

http://www.nederlandsetaaltest.nl/

Zbiór testów z niderlandzkiego, głównie dot. gramatyki, ale również wyrażeń i powiedzeń. 

http://www.nt2taalmenu.nl/

Ćwiczenia przygotowujące do egzaminu NT2.

SŁOWNICTWO

http://www.languageguide.org/vocabulary/?lang=nl&target=nl
Strona interaktywna do nauki podstawowego słownictwa. Z obrazkami. Jeśli najedziesz myszką na wybrany przedmiot, usłyszysz jego nazwę. Można też ćwiczyć swoją wymowę.

http://www.internetpolyglot.com/polish/lessons-pl-nl
Listy słówek po holendersku i polsku, które można również odsłuchać.

http://www.beetjespellen.nl/website/index.php?pag=1 
Strona poświęcona ortografii, obok teorii codzienna dawka testów ;)

http://www.bing.com/translator/
Tłumacz Bing.

http://lingro.com
Translator do stron internetowych. Tłumaczy z kilkunastu języków.

http://www.encyclo.nl/
Niderlandzka encyklopedia - nie dość, że funkcjonuje jak słownik niderlandzko - niderlandzki (tzn. opisowo podaje znaczenia wyrazów), to jeszcze zawiera wszelkie formy, liczby i odmiany poszukiwanego słowa. Dla mnie to wciąż podstawowy słownik, najobszerniejszy, szybki i podręczny.

http://nl.forvo.com/languages/nl/
Słownik z wymową. Zawiera więcej języków i wciąż jest w budowie.

http://www.taalmemory.nl/ned/dut/subdutch.html

Gry językowe. 

ALL INCLUSIVE - czyli słownictwo, teksty, gramatyka, ćwiczenia i inne cuda wianki.

http://www.taalplek.nl/index.htm
Interaktywna stronka. Tutaj oprócz słownictwa można poćwiczyć gramatykę. Wszystko w podstawowym zakresie.

http://taalsprint.be/index.php?module=home
Słownictwo, gramatyka, teoria i ćwiczenia. Dobrze zrobiony serwis z bogata treścią. Niestety, tylko wybrane fragmenty są darmowe.

http://www.taalwinkel.nl/
Obszerny portal dla zaawansowanych - z poradami m.in. jak formułować wypowiedzi pisemne, przygotowywać prezentacje itp.

http://www.kennisnet.nl/sectoren/mbo/nt2/
Strona przeznaczona dla obcokrajowców uczących się niderlandzkiego i przygotowujących się do egzaminu państwowego. Oprócz informacji językowych zawiera również wiadomości z zakresu kultury i historii Holandii.

http://cambiumned.nl/extraoefbrugklas.htm
Gramatyka, słownictwo, teoria i praktyka. Ćwiczenia online.

http://www.coutinho.nl/subsites/startblokken/startblokken-oefeningen/
Wirtualny podręcznik - podzielony na rozdziały, z których każdy przedstawia jeden temat przewodni i w oparciu o niego prezentuje słownictwo, gramatykę i ćwiczenia.

http://nl.ver-taal.com/
Dla początkujących.

http://www.abcd.eigenstart.nl/
Zbiór linków do filmików, ćwiczeń i innych stron wspomagających naukę holenderskiego.

Trochę tego jest, prawda? A to nie wszystko! Tyle jednak powinno zapewnić pokaźne wsparcie w samodzielnej nauce.

A z jakich stron Wy korzystacie?
Które polecacie?
A może znacie jakąś ciekawą stronę, której tu nie wymieniłam?
Dzielcie się swoimi doświadczeniami w komentarzach!

Przeprowadzka na Marsa?

Holendrzy  są znani ze swojej przedsiębiorczości i bezwzględnego dążenia do celu. Przykładem ich brawurowej działalności jest m.in. Holenderska Kompania Wschodnioindyjska (Vereenigde Oostindische Compagnie, VOC) - pierwszy na świecie międzynarodowy koncern założony w 1602 roku, który wypuszczał akcje, papiery wartościowe w celu finansowania swojej działalności. Kompania dawała monopol na działalność kolonialną w Azji. Naród zamieszkujący stosunkowo małą powierzchnię nie dał się ograniczyć naturze. Za mało przestrzeni? Żaden problem - przecież można osuszyć morze i zamienić je w stały ląd! To wszystko już było. Jakie więc wyzwanie będzie godne Holendrów w XXI wieku?

Na Marsa!

Dla Basa Lansdorpa i Arno Wieldersa Ziema okazała się za mała, postanowili zdobyć Czerwoną Planetę. W tym celu w 2011 roku założyli fundację, z pomocą której powoli realizują misję Mars One. Chcą przystosować Marsa do zamieszkania, a potem wysłać tam ludzi - pierwszych mieszkańców, badaczy i budowniczych nowego świata. Rekrutacja pierwszych uczestników miała miejsce w 2013 roku. Zgłosić się mógł każdy. Trzeba jednak pamiętać, że to bilet w jedną stronę. Obecnie nikt nie ma pomysłu na to, jak sprowadzić astronautów z powrotem na Ziemię. Zresztą celem misji jest nie tylko poznanie nowej planety, ale przede wszystkim zasiedlenie jej.

Projekt pierwszej osady na Marsie. Żródło: http://www.mars-one.com

Kto za to zapłaci?

Tak rozległy projekt wiąże się z ogromnymi kosztami. Skąd pomysłodawcy chcą pozyskać fundusze? Krótko mówiąc - z telewizji. Wielkie przedsięwzięcie ma przybrać formę reality show i samo na siebie zarabiać. Organizatorzy liczą na duże międzynarodowe zainteresowanie. Już teraz zresztą widzowie mogą głosować na potencjalnych astronautów, którzy swoje aplikacje zamieścili w formie klipu wideo na stronie projektu: https://community.mars-one.com/

I co Wy na to? Wybieracie się na Marsa? 

We mnie ten projekt budzi sprzeczne uczucia. A jeśli ludzie znudzą się podglądaniem życia pierwszych Marsjan? Spadek oglądalności może oznaczać śmierć astronautów, bo zabraknie funduszy np.: na przewóz żywności. Mimo tego śmiałków nie brakuje.  Ja jednak nie zamierzam się  wyprowadzać. Dobrze mi na Ziemi :) 

Het-woordjes - słówka rodzaju nijakiego

Nie lubię rodzajników. Choć cieszę się, że język niderlandzki posiada tylko dwa: de i het. Ciągle jednak mam wątpliwości, które rzeczowniki są rodzaju nijakiego, dlatego postanowiłam zrobić sobie ich listę i przypomnieć zasady używania rodzajnika het. Ku pamięci.

Które więc rzeczowniki są rodzaju nijakiego?

1. Wszystkie zdrobnienia, np.:
het stoeltje - krzesełko
het handje - rączka

2. Nazwy języków:
het Nederlands - holenderski
het Pools - polski

3. Nazwy państw i miast (choć rodzajnik jest tu rzadko używany):
het Nederland - Holandia
het Den Haag - Haga

4. Nazwy metali:
het ijzer - żelazo

5. Nazwy sportów:
het voetbal - piłka nożna
het tennis - tenis

6. Dwusylabowe i niektóre trzysylabowe wyrazy zaczynające się na be-, ge-, ver-, ont-. Np.:
het begin - początek
het beklag - skarga
het belang - znaczenie, waga
het bereik - zasięg
het bestuur - zarząd
het gedoe - zamieszanie, robota
het gegeven - dane
het geweer - karabin
het gezang - śpiew, pieśń
het gefluister - gwizd
het verdriet - smutek
het verleden - przeszłość
het verhaal - opowiadanie
het verstand - zrozumienie, pojęcie
het vermogen - możliwości
het verlies - strata
het verkeer - ruch
het vervoer - przewóz
het ontzet - zdumienie, osłupienie,


7. Wyrazy, które kończą się na: - isme, - ment, -se, - um, -aat:
het communisme - komunizm
het surrealisme - surrealizm
het liberalisme - liberalizm
het idealisme - idealizm
het egoïsme - egoizm
het instrument - instrument
het kapsel - fryzura
het museum - muzeum
het resultaat - efekt
het referaat - referat
het mandaat - mandat
het consulaat - konsulat
het ultimatum - ultimatum
het aquarium - akwarium

8. I jeszcze cała lista często używanych rzeczowników, które trudno zaklasyfikować do którejś z powyższych kategorii:

het antwoordapparaat - elektroniczna sekretarka

het balkon - balkon
het boek - książka
het bankbiljet - banknot
het bed - łóżko
het been - noga
het bier - piwo
het bot - kość
het bewijs - dowód
het bloed - krew
het brood - chleb
het bord - tablica

het café - kawiarnia

het dak - dach
het diner - obiad
het dier - zwierzę
het diploma - dyplom
het dorp - wieś

het ei - jajko

het feest - święto, impreza
het formulier - formularz
het fornuis - kuchenka

het gas - gaz
het geld - pieniądze
het glas - szkło

het haar - włos
het hart - serce
het huis - dom
het hotel - hotel
het hoofd - głowa
het horloge - zegarek

het jaar - rok

het kind - dziecko
het kwartier - kwadrans
het kwartaal - kwartał

het laken - prześcieradło
het land - kraj
het licht - światło

het mes - nóż
het moment - moment

het nieuws - wiadomość

het oog - oko
het oor - ucho
het ontbijt - śniadanie

het papier - papier
het paspoort - paszport
het plafond - sufit

het raam - okno
het restaurant - restauracja

het sap - sok
het schema - schemat
het seizoen - sezon
het spek - boczek
het spel - zabawa
het stopcontact - kontakt eletryczny

het terras - taras
het tijdstip - moment
het toilet - toaleta
het trapportaal - schody

het uur - godzina

het werk - praca
het water - woda
het woord - słowo

het vaandel - sztandar
het vertier - rozrywka, odskocznia
het vet - tłuszcz
het vlees - mięso
het vuur - ogień

het zout - sól

Uff, to by było na tyle. Jeśli znacie inne słówka rodzaju nijakiego - piszcie w komentarzach. Zawsze co dwie, trzy i więcej głów to nie jedna :) Przy okazji przypomniałam sobie, że niektóre wyrazy mogą mieć zarówno rodzajnik de jak i het. Ale o tych indywiduach przy innej okazji ;)

żródło:
http://www.dutchgrammar.com/nl/?n=NounsAndArticles.04
https://onzetaal.nl/taaladvies/advies/de-het-algemene-regels
http://ans.ruhosting.nl/e-ans/03/03/02/04/body.html

Karnawał w Holandii

Karnawał (Carnaval) w Holandii zasadniczo trwa krótko, bo zaledwie trzy dni przed Środą Popielcową (Aswoensdag). Korzystanie z  ostatnich dni zabawy i swawoli przed Wielkim Postem wywodzi się z tradycji katolickiej, toteż na południu kraju, gdzie mieszka więcej katolików karnawał jest obchodzony huczniej, niż na protestanckiej północy. Do karnawałowych tradycji należy przekazywanie kluczy miejskich Księciu Karnawału, korowody przebierańców, tańce i zabawy na ulicach. Niektóre miasta zmieniają nawet swoją nazwę. I tak np.: na stacji kolejowej w Eindhoven podróżnicy widzą tablicę Lampengat, a Veldhoven przeistacza się w Rommelgat. Zresztą co tu dużo pisać, niech obrazy mówią same za siebie: 

Tak wyglądał początek karnawału w 1938 roku. Oficjalnie ogłoszono początek zabawy strzałem z armaty :) 

A to już czasy trochę nam bliższe - 2010 rok w Didam.

Tu zaś nieco obszerniejsza wersja pochodu, który miał miejsce w ubiegłym roku w miasteczku Boemeldonck na co dzień zwanym Prinsenbeek.

A Wy braliście kiedyś udział w holenderskim karnawale? Jak Wasze wrażenia? Ja mieszkałam na północy kraju, toteż takie atrakcje mnie niestety ominęły. Tym bardziej więc jestem ciekawa Waszych karnawałowych doświadczeń :) 

Czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone w języku niderlandzkim

Czasowniki rozdzielnie złożone to ewenement, który na pierwszy rzut polskiego oka bądź ucha jest nielogiczny. Jak bowiem można mówić: Ja dzwonię do ciebie jutro za. Tak bowiem brzmiałoby dokładne tłumaczenie niderlandzkiego zwrotu Ik bel je morgen op ;) Zostawmy jednak literalne tłumaczenia i przyjrzyjmy się gramatycznej konstrukcji czasowników rozdzielnie  i nierozdzielnie złożonych. 

Czasowniki rozdzielnie złożone - scheidbare werkwoorden
Te czasowniki składają się z przedrostka aan-, op-, mee-, door-, uit-, tegen-, terug-, i czasownika. Np.:
aankomen - nadchodzić, przychodzić
meegaan - iść razem
opgeven - poddać się, zaniechać, odpuścić

W zdaniu zaś przedrostek oddziela się od czasownika i ląduje na końcu zdania. Np.:
Ga je mee? - Idziesz z nami?
Geef nooit op! - Nigdy się nie poddawaj!

Jeśli używamy czasu przeszłego (np.: het perfectum), między przedrostkiem a czasownikiem staje jeszcze cząstka ge-. Np.:
Ik heb het al teruggegeven. - Już to oddałem.

Czasowniki nierozdzielnie złożone - onscheidbare werkwoorden
Te czasowniki są na stałe zrośnięte z przedrostkami takimi jak om-, onder-, over-, vol-. Np.:
omhelzen - objąć
ondervragen - przepytywać, przesłuchiwać
overtuigen - przekonać

W zdaniu więc taki czasownik wygląda tak:
Ik omhels je met mijn armen. - Obejmuję cię ramionami.
De politie heeft hem ondervraagd. - Policja go przesłuchała.
(Widać, że przedrostek tak zżył się z czasownikiem, że nawet na cząsteczkę ge- typową dla czasu het perfectum nie ma tu miejsca ;) )

Jak rozpoznać które czasowniki są rozdzielnie złożone a które nie? 
Niestety, nie zawsze można kierować się przedrostkiem, bo są wyjątki. Zawsze jednak można wsłuchać się w akcent. W przypadku czasowników rozdzielnie złożonych akcent pada na przedrostek. Natomiast czasowniki nierozdzielnie złożone mają akcentowany sam czasownik. Trudno to może uchem od razu wychwycić, na szczęście są słowniki, które również wskazują, gdzie leży akcent w słowie.

To tyle gramatyki, a następnym razem będzie o karnawale :)

Żródło:
http://www.taalbeleid.ugent.be/popup_scheidbaar.html#Lijst:_onscheidbare_om-werkwoorden_
http://www.dutchgrammar.com/nl/?n=Verbs.Co04

Holenderska muzyka - Boudewijn de Groot

Czujecie czasem  "motyle w brzuchu"? Np.: gdy słuchacie piosenek w męskim wykonaniu? Ja czuję. Zapewne panie wiedzą o co chodzi :) Nie wiem, jak panowie odbierają muzykę. Też Wam wszystko w duszy gra, kiedy słuchacie pięknego kobiecego wokalu? Dziś chcę  przedstawić człowieka, który świetnie trafia w moje rytmy -  Boudewijn de Groot. Na scenie od ponad pół wieku i wciąż koncertuje. Śpiewna melodia, zgrabne teksty i ten ciepły, męski głos :) A na dodatek - bardzo wyraźna wymowa, co się artystom rzadko zdarza. Zresztą posłuchajcie sami:

I jeszcze jeden fragment - tym razem może dla bardziej ambitnych, bo tempo jest tu szalone ;) Zawsze jednak można się wspomóc tekstem:

:

I jak Wam się Boudewijn spodobał? Są "motyle"? Co prawda o gustach dyskutować nie wypada, ale własne zdanie można wyrazić :) 

Żródła: 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Boudewijn_de_groot

http://www.boudewijndegroot.nl

Holenderskie znaki drogowe

Znaki drogowe są zazwyczaj rysunkowe lub symboliczne, więc nie ma problemu z ich zrozumieniem również poza granicami Polski. Czasem jednak pod znakami pojawiają się dodatkowe informacje, pisane najczęściej w języku tubylczym i wówczas w głowie kierowcy - turysty bądź imigranta rodzi się znak zapytania. Dlatego dziś prezentuję takie właśnie słowne tablice i znaki drogowe, które można spotkać w Holandii.  
Zacznijmy od informacji dla kierowców samochodów:

FILE - korki - taki napis często pojawia się na wyświetlaczach nad autostradami 

uit - tutaj: zjazd - z autostrady lub drogi szybkiego ruchu.

modder op rijbaan - błoto na drodze

ga terug - zawróć

herhaling - powtórzenie, zakaz wciąż obowiązuje

Zone  P vergunninghouders - strefa parkowania tylko dla osób posiadających odpowiednie zezwolenie. A jak zaparkujesz bez zezwolenia, to ci zablokują koło - patrz rysunek ;)  

Denk aan de watervogels! BROEDTIJD - Pomyśl o ptakach wodnych. Czas rozmnażania (wylęgu). Przyznaję, że na żywo takiego znaku nie widziałam ;)  ponieważ jednak Holendrzy ekologię mają we krwi, natknięcie się na taką informację jest jak najbardziej możliwe.

school - overstekende kinderen - szkoła - dzieci przechodzące przez ulicę

 uitgezonderd werkverkeer - z wyjątkiem samochodów roboczych (budowlanych)

uitgezonderd - z wyjątkiem (rowerów)

ontsteek uw lichten - włącz światła

denk aan uw lichten - pomyśl o światłach

zwaailicht? maak ruimte - migające światło (pojazd uprzywilejowany)? zrób miejsce

stiltegebied - obszar ciszy

wil je blijven leven  - wacht dan even - chcesz pozostać przy życiu - poczekaj chwilę (przed przejazdem kolejowym)

P alleen voor opladen elektrische voertuigen - Parking tylko w celu doładowania pojazdów elektrycznych

P alleen voor eletrische voertuigen - Parking tylko dla pojazdów elektrycznych

fietsstraat - auto te gast - ulica dla rowerów - samochód jest tu gościem

wegsleepregeling van kracht - tu ma zastosowanie zasada usuwania pojazdów (zazwyczaj zaparkowanych wbrew zakazowi)

slecht wegdek - zła nawierzchnia

busbaan - droga dla autobusów (więc zazwyczaj zakaz wjazdu dla samochodów prywatnych)

slagbomen dalen automatisch - zapory opadają automatycznie

let op! drempels - uwaga! progi zwalniające

geldt ook voor andere kleuren - dotyczy również innych kolorów
Znak wytłumaczony "jak krowie na rowie" - widzieliście kiedyś takie dobitne wyjaśnienie zakazu wyprzedzania? :) 






I jeszcze coś dla rowerzystów: 

worden verwijderd - zostaną usunięte (rowery pozostawione w tym  miejscu wbrew zakazowi parkowania)

hier geen fietsen plaatsen - zakaz parkowania rowerów w tym miejscu







A także dla właścicieli psów: 

honden aan de lijn - pies na smyczy

honden toilet - opruimplicht - psia toaleta  - obowiązek sprzątania po psie

honden uitlaatplaats - wybieg dla psów

verboden voor honden - zakaz wstępu dla psów








i kilka ogólnych zakazów i informacji dla każdego: 

camerabewaking - monitoring

verboden toegang - zakaz wstępu

verboden te parkeren - zakaz parkowania
eigen weg / terrein - droga / teren prywatny
verboden toegang - zakaz wstępu
hier waken wij - tutaj my pilnujemy

verboden te roken - zakaz palenia

verboden te vissen voor onbevoegden - zakaz wędkowania dla nieupoważnionych

verboden te zwemmen - zakaz kąpieli

To chyba większość tablic z napisami. A może Wam coś się jeszcze przypomina? Albo notorycznie rzuca w oczy w Waszych okolicach? Lub też zaskoczył Was lub rozbawił jakiś holenderski znak drogowy? Dajcie znać w komentarzach - może w ten sposób stworzymy pełną bazę holenderskich znaków i informacji dla kierowców (i nie tylko). 

Źródło:
http://www.verkeersbordenoverzicht.nl/

Jip i Janneke

Znacie Jipa i Janneke? 

Przygody tej dwójki od lat towarzyszą małym Holendrom. Jip i Janneke mają cztery lata, są sąsiadami i razem poznają najbliższy im świat, bawią się, nierzadko psocą ale z każdej opresji wychodzą cało, dzięki interwencji rodziców. Codzienne historie opowiedziane prostym językiem - a wciąż budzą uśmiech. 

To była pierwsza książka, którą samodzielnie przeczytałam po holendersku z niemałą satysfakcją :)

W księgarniach jak i w sieci jest mnóstwo utworów Annie M. G. Schmidt. Zapraszam dziś do wysłuchania jednego z pierwszych opowiadań. Jednocześnie można śledzić tekst, który znajduje się pod spodem.

Jip en Janneke spelen samen 

Jip liep in de tuin en hij verveelde zich zo. Maar kijk, wat zag hij daar? Een klein gaatje in de heg. Wat zou er aan de andere kant van de heg zijn, dacht Jip. Een paleis? Een hek? Een ridder? 

Hij ging op de grond zitten en keek door het gaatje. En wat zag hij? Een klein neusje. En een klein mondje. En twee blauwe oogjes. Daar zat een meisje. Zij was net zo groot als Jip. "Hoe heet je?", vroeg Jip. "Janneke", zei het meisje. "Ik woon hier." "Gisteren woonde je nog niet hier ", zei Jip. "Vandaag woon ik hier", zei Janneke. "Kom je met mij spelen?" 

"Ik zal door het gat kruipen", zei Jip. En hij stak eerst zijn hoofd door het gat. En toen zijn ene arm. En toen zijn andere arm. En toen zat hij vast. En Janneke trok aan zijn ene arm. En toen aan zijn andere arm. Maar het hielp niet. Jip zat vast. En Jip huilde. En hij gilde. 

Daar kwam Jips vader aangelopen in het ene tuintje. En Jannekes vader kwam aanlopen in het andere tuintje. En samen hielpen zij Jip weer terug. "Zo", zei Jips vader, "nu heb je een buurmeisje. Maar je moet eerst netjes de voordeur uitgaan en bij Janneke de voordeur in. Dan mag je samen spelen." 

En zo gebeurde het. Jip en Janneke speelden samen. De ene dag in Jips tuintje. De andere dag in Jannekes tuintje. En ze speelden vadertje en moedertje.

I jak Wam się podoba? Trudno tej dwójki od razu nie polubić, prawda? :) 

Żródło (z angielskim tłumaczeniem): 
http://www.dutchgrammar.com/en/?n=POD.00011